İçeriğe atla

Kokakola İçecekşirket Ellibeşoğlu

Horrozpedi, horguç ansiklopedi.
13.23, 21 Aralık 2025 tarihinde User0020 (mesaj | katkılar) tarafından oluşturulmuş 286 numaralı sürüm (caynak gosterme)

Kokakola İçecekşirket Ellibeşoğlu (2 Ocak 1886 - 2 Ocak 1936), her çocuğun en sevdiği içecek olan dünyaca ünlü Coca-Cola içeceklerinin mucidi olarak bilinen Türk vizyoner girişimci, peyzaj mühendisi ve yarı zamanlı mucit. Kendisi Coca-Cola'nın yanında cam adı verilen saydam katı maddeyi icat etmesi ile de dünya çapında biliniyor.

Hayatı

2 Ocak 1886 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu'nun Sivas vilayetinde Aşkenazi Yahudi bir ailenin 9. çocuğu olarak dünyaya gelen Kokakola İçecekşirket Ellibeşoğlu, yoksulluk içinde bir çocukluk geçirmiştir.[1] Hatta bu öyle inanılmaz bir yoksulluktur ki 1 yaşında ailesinin zoruyla çimen üretim fabrikasında çalışmaya başlamış[2], 2 yaşında ise kapitalist sistemin işçi sınıfı üzerindeki baskısını anlayınca dünyadaki ilk yasadışı para basma operasyonunu ailesinden gizli bir biçimde yürütmüştür.[3]

1 yıl sonra açgözlülüğü dolayısıyla Amerikan Doları ve Euro üretimine de başlayınca ailesi durumu fark etmiş, ve parasına çökmek için Ellibeşoğlu'nu Interpol tarafından arandığına ikna ederek parasını almaya çalışmışlardır. Ancak Ellibeşoğlu Interpol'ün 1923 yılında kurulduğunu, dolayısıyla kurulmasına daha 33 yıl olduğunu fark edip ailesinin onu kandırmaya çalıştığını anlamıştır. Sonrasında 4 yaşındaki Ellibeşoğlu, 1890 yılında çantasında 60 milyon dolar ile gizlice Ankara'ya kaçmıştır.[4]

10 yaşına kadar parasıyla dolarla fevkalade bir yaşam geçiren Ellibeşoğlu, 2 Ocak 1896 tarihinde kendi 10. doğum günü partisinde kalan 59 milyon doları rulet oyununda kırmızıya koyduğu için kaybetmiş ve tekrar yoksulluk çekmeye başlamıştır.[5] Tüm parasını kaybetmesi üzerine kanalizasyon borularında yaşamaya başlayan Ellibeşoğlu, birazcık para kazanmak üzere fare kanı, kanalizasyon suyu ve kokaini bir kovada karıştırıp millete içecek olarak satmaya çalışmıştır, ve ilk gün içinde toplam 4 milyon dolarlık bir satış yapmıştır.[6]

Coca-Cola Şirketi'nin Kuruluşu

Kazandığı 4 milyon dolar ile İstanbul'a taşınıp kendisine deniz kıyısında 4 adet malikane, 3 adet son model araba ve 6 adet soytarı satın alan Ellibeşoğlu, içeceğinin formülünü optimize etme çalışmalarına başlamıştır. Yaklaşık 2 hafta süren bu optimizasyon süreci sonunda formülün mükemmel seviyeye ulaştığına kanaat getirip seri üretime geçmeden önce Ellibeşoğlu, isminden ilham alarak "Kokakola Şirketi" isimli şirketi 1896 yılında kurmuştur.[kaynak belirtilmeli] Farklı ülkelere ihracata başlayınca şirketin adını "The Coca-Cola Company" olarak değiştirmiştir.

Kola'nın formülü

Japon arkeologlar tarafından 2001 yılında yapılan kazı çalışmaları sonucunda Ellibeşoğlu'nun gizli not defteri ele geçirilmiştir. Bu defterde Five Nights at Freddy's çizimlerinin yanı sıra Coka-Cola'nın mükemmelleştirilmiş formülü de ele geçirilmiştir[7]:

  • 200 gram .25 cent etil alkol
  • 1.17 kilogram kokain
  • Fare kanı

(Ölçüler 10L içecek için verilmiştir.)

Cam'ın icadı

1927 kışında malikanesinde otururken çok üşüyen Ellibeşoğlu, bir lambayı ovuştururken pencerelerin hava geçirmemesini ancak katı ve saydam olmasını dilemiştir, ve şansına elindeki lambadan bir cin çıkıp bu dileğini gerçekleştirmiştir. Bu dileği ile dolaylı olarak PVC'yi de icat eden Ellibeşoğlu, bu işten çok fena karlı çıkmıştır. Lambadan çıkan cin tarafından kendisine 2 dilek hakkı daha verilmiştir, fakat bu dilek haklarını başarısız bir şekilde ısrarla sonsuz dilek hakkı dileyerek harcadığı için cin lambaya geri girmiştir.[8]

Ölümü

Her sene doğum gününde "Kola İçme Challenge" yapan Ellibeşoğlu, kendisini girdiği yaş sayısı kadar şişe kola içmeye zorlamaktadır. 2 Ocak 1936 tarihinde yani 50. yaş gününde 50 şişe kola içip vefat etmiştir.[9] Otopsi sonucunda ölüm nedeni kokain kaynaklı kalp krizi olarak belirlenmiştir.[10] Bu olayın ışığında Çinli bilim insanları tarafından kola içme güvenli sınırı maksimum 49 litre olarak belirlenmiştir.[11]

Kaynakça

  1. Osmanlı devlet dairesi belgeleri
  2. Ailesinin intihar notunda yazıyor.
  3. CIA gizli belgeleri 1976
  4. Otobüs sefer listesinde ismi görünüyor
  5. Bi adam anlattı bize bunu gerçekmiş.
  6. İnternette yazıyor.
  7. Japonya milli rezervi 2015
  8. Ulan adam vasiyetine yazmış bunu ben ne yapayım
  9. Cenazesinin fotoğrafını bulduk
  10. Çin devlet hastanesi 1936 belgeleri
  11. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7178201/